Lezingen 2019

23 april 2019
Vredehorst
Tarthorst 1 Wageningen
20.30 uur (aangepaste tijd, i.v.m. de voorafgaande Alv)
De zestien molens in Wageningen

Door oud-molenaar Hans Dobbe; 32 jaar molenaar geweest van de nog altijd beroepsmatig bemalen windkorenmolen De Vlijt.

Zo makkelijk als er nu stroom uit de muur wordt gehaald, ging dat in het verleden wel even anders. Als krachtbron om iets te kunnen produceren, gebruikte men toen molens die werden aangedreven met behulp van menselijke of dierlijke kracht, waterkracht of windkracht.

In Wageningen zijn er tenminste zestien molens geweest (en waarschijnlijk nog veel meer), die een belangrijke rol in de geschiedenis van Wageningen hebben gespeeld en gebruikt werden voor allerlei verschillende werkzaamheden. Zoals olie slaan, graan malen, boekweit malen, mosterd malen, papier maken, hout zagen, gerst pellen, run of eikenschors malen. In deze lezing maken we een spannende reis door Wageningen in vroegere eeuwen en wordt een verrassend beeld gegeven van al de nijvere werktuigen die ervoor zorgden dat er gegeten, gebouwd, gehandeld en geleefd kon worden in onze stad.



Molen De Eendracht. Najaar 1939. Foto collectie Van Baren/bewerking Werkgroep Archeologische Wageningen.

27 februari 2019
Vredehorst
Tarthorst 1 Wageningen
20.00 uur
Kraats en Binnenveld, geschiedenis van een bijzonder gebied

Door Kees van Grootheest
Zijn gelijknamige boek verscheen in november 2018. Kraats en Binnenveld vormden lang een tamelijk geïsoleerd gebied tussen Wageningen, Bennekom, Ede-Veenendaal en Rhenen, waarvan de bevolking ook een aantal bijzondere karakteristieken vertoont. De Kraats is het groene gebied ten westen van Bennekom. De oudste boerderijen stammen uit de late middeleeuwen en zijn op zandruggen gebouwd. Ten noorden en ten zuiden daarvan liggen polders met rechte wegen. DIt oude agrarische gebied was lang in het bezit van kloosters en adel. Eind negentiende eeuw werden de gronden geveild en ontstonden kleinere boerderijen. Traditionele landbouw en veeteelt werden er tot eind twintigste eeuw beoefend.
Nog steeds is het gebied in hoofdzaak agrarisch. Het Binnenveld is het vlakke gebied ten westen van de Kraats en kent geen bebouwing. Eeuwenlang stond het elk voorjaar onder water. In het noordelijk deel werd turf gewonnen; de rest werd voor extensieve veeteelt gebruikt, bijvoorbeeld om schapen te hoeden. Pas na de aanleg van het Valleikanaal/Grift en de ruilverkaveling medio twintigste eeuw is het gebied intensiever in gebruik. De laatste jaren staat het Binnenveld in de belangstelling vanwege haar natuurwaarden en de plannen om deze te versterken. In zijn lezing zal Kees van Grootheest ingaan op de geschiedenis van dit gebied en op de veranderingen die zich de afgelopen eeuwen hebben voorgedaan. Met name die van de laatste vijftig jaar, toen het traditionele boerenbedrijf verdween.