De presentatie van deel 12 in de Historische Reeks ‘Het Roode Dorp en de V1′ een reconstructie van de rampavond, een uitgave van de historische vereniging Oud-Wageningen, vond donderdagmiddag 19 april plaats in de Raadzaal van het Stadhuis in Wageningen.
Het eerste exemplaar werd door de auteur Gerard Olinga overhandigd aan de burgemeester van Wageningen G.J.M. van Rumund.
 

‘Het Roode Dorp en de V1′ een reconstructie van de rampavond
Gerard Olinga
ISBN 978-94-6190-826-1
Prijs € 17.50
Verkrijgbaar bij de historische vereniging Oud-Wageningen en
Kniphorst boekverkopers.

 Het Roode Dorp en de V1, een reconstructie van de rampavond

Over de oorzaak van de ramp in het Roode Dorp op vrijdag 26 maart 1943 lopen de meningen sterk uiteen. Sommigen zijn ervan overtuigd dat de Duitsers een ‘proef-V1’ op de Beekstraat lieten neerkomen. Misschien wel bewust, om de uitwerking van dat wapen op een bewoond gebied proefondervindelijk vast te stellen. Anderen bestrijden dit. Zij zijn van mening dat een V1 in maart 1943 nog niet operationeel inzetbaar was. Ook binnen de Historische Vereniging Oud-Wageningen zijn de meningen verdeeld. In feite is het een patstelling omdat een feitenonderzoek naar deze ramp nooit had plaatsgevonden.

Om uit deze impasse te geraken, heeft de eindredacteur van ons verenigingsblad, Gerard Olinga, een diepgravend onderzoek verricht naar deze mysterieuze ramp tijdens de Tweede Wereldoorlog, waarbij 27 mensen om het leven kwamen.
Zijn op feiten en omstandigheden berustend onderzoek staat beschreven in zijn boek: ‘Het Roode Dorp en de V1, een reconstructie van de rampavond’, dat op 19 april 2012 uitkomt.

Olinga realiseerde zich dat de waarheid, na zoveel jaren, nog moeilijk te achterhalen zou zijn. Als oud-rechercheur heeft hij de oorzaak van de ramp onderzocht, zoals hij vroeger levensdelicten onderzocht. Als een rode draad loopt zijn onderzoekmethode door het verhaal heen, die hij de methode van de ‘zeven gouden W’s’ noemt. Hij stelde zich allereerst de volgende zeven onderzoeksvragen: wat is er gebeurd, wanneer is het gebeurd, waar is het gebeurd, wie waren de slachtoffers, waarmee is het gebeurd, op welke wijze is het gebeurd en waarom is het gebeurd.
O.a. middels gesprekken met getuigen, het leggen van contacten met deskundigen, het bestuderen van brondocumenten uit archieven in Nederland, Duitsland en Engeland en door zich niet alleen te focussen op de gebeurtenissen in Wageningen, verzamelde hij gedurende zijn ruim één jaar durend onderzoek veel feitenmateriaal. Daardoor kon hij uiteindelijk tot de slotvraag komen: ‘En wie was daarvoor verantwoordelijk?’

Voor het antwoord op die vraag, onderzocht hij de drie enige denkbare scenario’s:

 * een al dan niet met opzet gelanceerde V1;

* een afgeworpen vliegtuigbom vanuit een Duitse bommenwerper;

* een afgeworpen vliegtuigbom vanuit een geallieerde bommenwerper.

In zijn boek neemt hij de lezer gedetailleerd mee naar wat hij heeft onderzocht en hoe hij dit heeft gedaan. Daaruit wordt niet alleen duidelijk dat de uitwerking van een geëxplodeerde V1 vergelijkbaar is met die van een geëxplodeerde Duitse of Engelse luchtmijn van 2000 kg. of 4000 lbs., maar ook of deze drie wapens op 26 maart 1943 voor Wageningen wel of geen sluitend alibi hadden.
Een tweede rode draad die door het boek loopt, vormt de waarnemingen van diverse getuigen in Renkum en in Wageningen. Mede door die waarnemingen konden de laatste minuten, die aan de ramp in het Roode Dop vooraf gingen, nauwgezet worden gereconstrueerd.
Olinga is erin geslaagd om tot een uitspraak te komen. Een duidelijke uitspraak die veel misverstanden uit de weg ruimt.

Wageningen mag zich gelukkig prijzen met dit historisch gezien, uitstekend resultaat.
De Historische Vereniging Oud-Wageningen is er trots op dat zij heeft mogen bijdragen aan het publiek maken van dit belangrijke onderzoek.

P. Woldendorp
Voorzitter Historische Vereniging Oud-Wageningen

Olinga, G., Het Roode Dorp en de V1. Een reconstructie van de rampavond. Historische Vereniging Oud-Wageningen. Historische Reeks No. 12 (Wageningen 2012), 208 blz. ill. lit. tabb.; ISBN 978-94-6190-826-1.

De verkoopprijs is € 17.50.

Maandag 23 april 2012 in De Vredehorst, Tarthorst 1 te Wageningen.

Aanvang ongeveer 20.15 uur, na de jaarvergadering van de Vereniging.

De Mariënhof, landgoed op de grens van Wageningen en Bennekom

door Theo Michels.

Ooit lag in het grensgebied tussen de Grintweg en de Wildekamp het imposante landgoed Mariënhof. Hoe ontstond dat daar en wat gebeurde er in de jaren die volgden? Een bonte stoet van bewoners trok voorbij en zij beleefden er meer dan u denkt. Ook waren er tal van relaties met Wageningen. Theo Michels, die nu een stukje van het gebied bewoont, zocht het uit en zette het op papier. Zijn lezing brengt het verhaal met vele afbeeldingen en anekdotes tot leven.

Toegang voor leden van de Historische Vereniging Oud-Wageningen gratis, niet-leden € 2,00.

Jaargang 40, april 2012 nummer 2

Maarten van den Wijngaard
De restauratie van de gewelfkelder
Een tweede artikel over de restauratie van de gewelfkelder aan het Bowlespark, één van de oudste monumenten van Wageningen.

Gerard Olinga
De geschiedenis van Oud-Wageningen (2)
In het tweede deel van een terugblik op de geschiedenis van de Historische Vereniging worden twee ‘kindjes’ van de vereniging belicht.
Hoewel het museum en Rondleidingen Wageningen al lang op eigen benen staan werden ze uit de vereniging geboren.

Toon Jansen
Wageningen bekeken met een kritisch oog
In de serie interviews met bekende Wageningers had Toon Jansen een gesprek met de veelzijdige Leo Klep die zijn kritische betrokkenheid bij de stad Wageningen nooit onder stoelen of banken steekt.

Gerard Olinga
‘Hollandse ‘ bom
Enkele weken geleden haalde een in Wageningen gevonden bom uit de Tweede Wereldoorlog volop de publiciteit. De bom was een tamelijk bijzondere exemplaar, afgeworpen tijdens de eerste oorlogsdagen in mei 1940.

Anton C. Zeven
Uit het gemeentearchief (46)
Oude documenten vertellen de geschiedenis van Wageningen.
Lindebomen
Molbier en Kuitbier
Onecht kint
Krijgsgevangen Franse officieren
Uitbreiding van de van de stad gepachte moestuin
Quade tijden en felle forst
Nieuwe bijbels
Bruggen
Qualijck comportement
Turf
Wagenveer op Utrecht

Boekbespreking: Jan van den Burg
‘Het Roode Dorp en de V1, een reconstructie van de rampavond’
Auteur: Gerard Olinga
Historische reeks no 12. Historische Vereniging Oud-Wageningen 2012.

Jaargang 40, februari 2012 nummer 1

U. Offerhaus – Een doopbewijs uit Wageningen

De reis in 1934 van Ludovica Seligmann-von Issendorff vanuit Nazi-Duitsland naar Wageningen.

G.L. Olinga – De geschiedenis van Oud-Wageningen

In verband met het 40-jarig bestaan van de Historische Vereniging Oud-Wageningen wordt in 4 afleveringen teruggeblikt op haar geschiedenis.  Aflevering 1: De initiatiefnemers en de eerste geschiedschrijvers (1973-1980).

G.L. Olinga – Vier generaties Wijnveen

In de serie: Wageningse familiebedrijven staan de schijnwerpers gericht op Wijnveen Alumiumbouw BV.

A.C. Zeven – Uit het gemeentearchief (45)

• Ganzen
• Familiedrama bij Johan van Stralen in 1638? 
• Mijnheer Torck 
• Mevrouw Torck (lindebomen) 
• Mevrouw Torck (als schuldeiseres) 
• Benoeming van regenten 
• Wapenborden in de kerk 
• Ds. Vrijthoff 
• Freule Madalena 
• Lijfrente van Torck   

Aanvang 20.00 uur.

De hertog komt…….  De reizende hofhouding van de hertogen van Gelre in de 14e en 15e eeuw.

Naar aanleiding van de expositie in museum De Casteelse Poort met bovengenoemde titel is de heer Jacobus Trijsburg voor een tweede keer gevraagd. Nu om een vervolglezing te geven op de inleiding die hij heeft gehouden bij de opening van de expositie.

Om het grote hertogdom Gelre te kunnen besturen, waren de hertogen van Gelre voortdurend onderweg. Zij bezaten geen vaste residentie en reisden van burcht naar burcht om het contact met hun onderdanen te houden. Het hertogdom strekte zich uit over de huidige provincie Gelderland, maar omvatte ook een deel van de provincie Limburg en aangrenzend gebied in Duitsland.

Voor de hertogen van Gelre was Wageningen, behalve handelshaven, vooral belangrijk als vesting tegen de bisschoppen van Utrecht en later de hertogen van Bourgondië. De laatste hertog van Gelre, Karel van Egmond, liet daarom binnen de vesting een kasteel bouwen.

Ontvangsten, feestmaaltijden en jachtpartijen, maar ook het onderhouden van contacten met adellijke families waren belangrijke activiteiten van de Gelderse hertogen. Deelname aan internationale toernooien en kruistochten brachten de hertogen veel prestige.

Het leven in en het beleven van de Middeleeuwen staan centraal in deze lezing

De expositie “De hertog komt…..” is nog  te bezichtigen van tot en met 18 maart 2012 in museum De Casteelse Poort te Wageningen, openingstijden di t/m vrij 12.00 – 16.00 uur, za en zo 13.00 – 16.00 uur.

Deze lezing wordt in samenwerking met museum De Casteelse Poort georganiseerd.

Entree € 3,00 pp. Voor leden van de Historische Vereniging Oud-Wageningen, medewerkers en Vrienden van museum De Casteelse Poort is de toegang gratis.

Maandag 21 november 2011 in de Vredehorst, Tarthorst 1 te Wageningen.
Aanvang 20.00 uur.

‘In de voetsporen van Willem III’

Patrick Jansen
directeur stichting  probos

 Het Renkums beekdal vervult een belangrijke ecologische corridorfunctie van de Veluwe naar de uiterwaarden van de Rijn en verder. Veel minder bekend is dat het beekdal zeer rijk is aan historisch erfgoed. Het beekdal vormt de grens tussen de hoge, droge land en het vochtige, voedselrijke land, waardoor het al zeer lang een geschikte plek is om te leven. Het is dan ook niet verwonderlijk dat we nu nog sporen vinden van beschavingen van voor de jaartelling, bijvoorbeeld grafheuvels, celtic fields en karrensporen. De bijzondere voorwerpen die bij opgravingen in 1891 zijn gevonden zijn nu pronkstukken in Museum Het Valkhof te Nijmegen. Vanaf die tijd vinden we allerlei historische elementen die het gebied een bijzondere uitstraling geven. Het gebied staat bekend om zijn sprengen, maar er is zoveel meer te bewonderen dat het gebied zijn bijzondere karakter geeft, zoals doelebomen, bezandingsgreppels, lanen, bospoelen en natuurlijk talloze sporen uit de tijd dat er in en rondom het Renkums beekdal gevochten werd tussen de Duitsers en de geallieerden in WO II. Denk hierbij bijvoorbeeld aan resten van loopgraven en mitrailleursnesten. Een bijzondere tijd is zonder twijfel geweest toen koning Willem III, na lang aandringen, eindelijk in staat was het huidige landgoed Oranje Nassau’s Oord te kopen. Hij liet er een prachtig paleis bouwen, die helaas door een voltreffer in WO II is vernietigd en niet weer is opgebouwd. Maar we vinden uit die tijd nog veel sporen terug, zoals de resten van het arboretum, de ijskelder en de inrijzuilen.

Patrick Jansen heeft zoveel mogelijk sporen uit het verleden op de landgoederen Oranje Nassau’s Oord, Oostereng en Keijenberg proberen te achterhalen en te beschrijven. Hierbij is veel nieuwe informatie over de gebiedsgeschiedenis toegevoegd. Hij probeert zo het landschap, maar vooral ook de historische elementen, zoals we die nu zien, te verklaren. Verschillende van deze historische elementen zijn de afgelopen jaren opgeknapt. Begin 2012 zal er een boek van hem verschijnen, waarin hij de lezer meeneemt op diverse wandelingen in het gebied. Hij beschrijft niet alleen de geschiedenis van het historisch erfgoed en het ontstaan van het landschap, maar ook zijn zoektocht naar deze informatie. Hierbij dwaalt hij regelmatig af naar persoonlijke associaties en zijn vak bosbeheer. In deze lezing krijgt u een voorproefje. Hij zal u meenemen op een ‘wandeling’ door het gebied en u vertellen over zijn zoektocht naar informatie en de soms verrassende, schokkende of ontroerende resultaten hiervan.

Op 8 november 2011 vond in ‘t Kerkheem in Bennekom voor een overvolle zaal de uitreiking plaats van het eerste exemplaar van het boek “De Bovenweg in Bennekom”.

Het werk uitgebracht door de historische vereniging Oud-Bennekom werd door Henk Gijsbertsen, een van de auteurs, na een korte inleiding ter hand gesteld aan Piet Woldendorp, voorzitter van de historische vereniging Oud-Wageningen.
Volgens Henk Gijsbertsen is het nu de beurt aan Oud-Wageningen om het vervolg van deze studie het licht te doen zien. De Bovenweg in Bennekom heeft immers haar vervolg in de Grintweg in Wageningen.
In zijn dankwoord toonde Piet Woldendorp zich vereerd. Vereerd om aanwezig te zijn bij zo’n eerbiedwaardige instantie.
Zeker als je dat afmeet aan de leeftijd. De historische vereniging Oud-Bennekom is opgericht in 1946, de historische vereniging Oud-Wageningen in 1973.

Het boek “Een Veluws Dorp” over Max van Hoffen, medeoprichter van en buitengewoon belangrijk voor de historische vereniging Oud-Bennekom, vormde voor Piet Woldendorp een eerste aanleiding om de geschiedenis van Wageningen en omgeving te bestuderen.
Zo schetste hij in zijn dankwoord het belang van de relatie tussen de historische verenigingen Oud-Bennekom en Oud-Wageningen.

Het boek “De Bovenweg in Bennekom” zal een mooie plek krijgen in de boekencollectie van het documentatiecentrum van de historische vereniging Oud-Wageningen.

Vervolgens hield Theo Michels een zeer gewaardeerd verhaal over de “Mariënhof en haar bewoners”.
Het buitenverblijf de “Mariënhof” bevond zich langs de grens van Bennekom en Wageningen en veel van de gebeurtenissen hielden verband  met Wageningen.

De historische vereniging Oud-Bennekom kan terugzien op een zeer geslaagde bijeenkomst.

Informatie over het boek ‘De Bovenweg in Bennekom’ kunt u vinden op de website van de historische vereniging  Oud-Bennekom

Jaargang 39, november 2011 nummer 4

C.D. Gast – Het verhaal van een huis.
Geschiedenis van Niemeijerstraat 4 te Wageningen

H.P. Lagerwerf – De restauratie van de kelder aan het Bowlespark.

G.L. Olinga – Groeten uit Wageningen (5)
Het verhaal van drie molens: De Vlijt, De Eendracht en De Ooievaar.

A.C. Zeven – De Nudebarrière
en het ‘Wageningse hek’ van de Wildenborch te Vorden.

A.C. Zeven – De straatnaamgeving van Wageningen-Hoog (west)
Hollandsesteeg, Marterlaan, Dr. ir. W.A.J. Oostinglaan, Oude Zoomweg, Papenpad, Dassenboslaan, Konijnenberglaan.

A.C. Zeven – Uit het gemeentearchief deel 44.
De terechtstelling van Aart Peters Keijser.
Schuren van de kroonluchters in de kerk.
Schapenoverlast
Wijzerklok op de Nudepoort.
Nieuwe klok in ca 1618.
Orgeltrappen en orgel bespelen.
’t Horologie staend in den toorn.
Zonnewijzer.
Antikraakwacht in 1731.
Haringen volgens oude gewoonte.
Zielig.

Najaarslezing en boekpresentatie historische vereniging Oud-Bennekom.
8 november 2011.

Geschiedenis in Beeld
De Bovenweg in Bennekom
Theo Michels
’t Kerkheem, Kerklaan 34, Bennekom
Aanvang 20.00 uur.

Op dinsdag 8 november presenteert de 65 jarige historische vereniging Oud-Bennekom tijdens de najaarslezing het eerste deel van haar nieuwe publicatiereeks ‘Geschiedenis in beeld’.

De najaarslezing 2011 van de historische vereniging Oud-Bennekom wordt verzorgd door Theo Michels. Hij onderzocht de geschiedenis van het landgoed Mariënhof aan de Bovenweg en deelt in de lezing van 8 november zijn bevindingen. Hij bewoont nu een deel van wat ooit het landgoed was en beschrijft onder andere de bonte stoet van bewoners die hem de afgelopen 150 jaar als bewoners voorgingen. Zijn lezing brengt het verhaal van De Mariënhof met tal van afbeeldingen en anekdotes tot leven.

Voorafgaand aan de lezing presenteert de vereniging Oud-Bennekom het eerste deel van haar nieuwe publicatiereeks ‘Geschiedenis in beeld’. Deel 1 is getiteld ‘De Bovenweg in Bennekom’. Hierin hebben de samenstellers Henk van Amerongen, Henk Gijsbertsen en Ad Nooij historische verhalen en vooral foto’s van het Bennekomse deel van de Bovenweg verzameld. Het eerste exemplaar wordt uitgereikt aan Piet Woldendorp, voorzitter van de historische vereniging Oud-Wageningen. De Bovenweg houdt immers niet op bij de gemeentegrens.

De bedoeling is om de komende jaren de reeks ‘Geschiedenis in Beeld’ uit te bouwen tot een serie publicaties waarin Bennekom deel voor deel vanuit historisch perspectief in beeld wordt gebracht. Belangstellenden kunnen op 8 november met korting kennis maken met de nieuwe reeks van de jubilerende vereniging. Eenmalig is ‘De Bovenweg in Bennekom’ met € 3,- korting te koop. Daarna is de publicatie te koop bij Novita en Het Kijk en Luistermuseum voor € 15,-